Σαράντα δύο μεμονωμένα κτίρια, η πλειονότητά τους στην ευρύτερη περιοχή του Αρχαιολογικού Μουσείου, στο κέντρο της πόλης, έξι στο Κολωνάκι και τα υπόλοιπα σε άλλες γειτονιές της Αθήνας, χαρακτηρίζονται διατηρητέα, όπως και συγκρότημα παλαιού βυρσοδεψείου στον Ελαιώνα, αλλά και τα κτήρια του πρώην Στρατιωτικού Νοσοκομείου 401, με εκπτώσεις, μόνον 7 από τα 13.
Αναλυτικότερα, σειρά αποφάσεων της υπουργού ΠΕΚΑ, Τ. Μπιρμπίλη, οι οποίες έχουν δημοσιευτεί ήδη σε ΦΕΚ (Φεβρουαρίου, Μαρτίου) σώζουν από την μπουλντόζα σημαντικά κτήρια της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Αν θα σωθούν κι από την κατάρρευση, ο καιρός θα δείξει.
Βάσει αυτών, χαρακτηρίζονται διατηρητέα, στην ευρύτερη περιοχή του Αρχαιολογικού Μουσείου, 32 κτήρια, τα οποία βρίσκονται: Μετσόβου 10, Μετσόβου 13 και Ρεθύμνου 7, Μετσόβου 14 και Ρεθύμνου 12, Μετσόβου 15 και Ρεθύμνου 14, Μετσόβου 19, Μετσόβου 21, Μετσόβου 23, Μετσόβου 25 και Μπουμπουλίνας, Λεωφ. Αλεξάνδρας 2 και Μαυροματαίων 20, Λεωφ. Αλεξάνδρας 4, Λεωφ. Αλεξάνδρας 8 και Ρεθύμνου, Ιουλιανού 15 - 15Α, Ιουλιανού 18, Ιουλιανού 23, Ιουλιανού 25, 28ης Οκτωβρίου 54 (Πατησίων) και Μετσόβου, 28ης Οκτωβρίου 56 (Πατησίων) και Ιουλιανού 27, 28ης Οκτωβρίου 59 (Πατησίων) και Σκαραμαγκά 1, Πλατεία Αιγύπτου 1, Βασ. Ηρακλείου 8 και Μαυροματαίων 1, Βασ. Ηρακλείου 10 και Μαυροματαίων 2, Βασ. Ηρακλείου 12, Βασ. Ηρακλείου 16 και Ρεθύμνου 2, Ρεθύμνου 4, Σαριπόλου 6, Σαριπόλου 9, Σαριπόλου 10, Μπουμπουλίνας 1, Μπουμπουλίνας 34 και Δεληγιάννη 24, Μπουμπουλίνας 52 και Ιουλιανού 1Α-Β, Κυβέλης 3 και Ζαΐμη 43.
- Στο Κουκάκι, επί της οδού Λαζαίων 3 και Τσάμη Καρατάση, χαρακτηρίζεται διατηρητέο το κέλυφος του αρχικού κτηρίου και "οι εναρμονιζόμενες με αυτό μεταγενέστερες προσθήκες".
- Στο Κολωνάκι, έξι κτήρια, κυρίως πολυκατοικίες πολέμου, επί των οδών Καρνεάδου 48, Καρνεάδου 50 και Μαρασλή, Πλουτάρχου 3 και Υψηλάντου, Πλουτάρχου 10, Υψηλάντου 4 και Υψηλάντου 5.
- Στο Μεταξουργείο, διατηρητέο χαρακτηρίζεται το αρχικό κτήριο επί της οδού Κεραμεικού 17 και Καλλέργη.
- Στο Γκάζι, το κέλυφος του αρχικού κτηρίου "και οι εναρμονιζόμενες με αυτό προσθήκες" στην οδό Βίτωνος 1 και Βίτωνος 1α στη διασταύρωση με την οδό Θεσσαλονίκης.
- Εκτός Δήμου Αθηναίων, στο Νέο Ψυχικό, το αρχικό κτήριο επί της οδού Αγίας Σοφίας 9.
- Στον Ελαιώνα, επί της οδού Ορφέως 174, χαρακτηρίζονται διατηρητέα τα κελύφη των κτηρίων του βιομηχανικού συγκροτήματος του πρώην βυρσοδεψείου "ΝΙΚΑ Α.Ε.", ενώ ο αύλειος χώρος που το περιβάλλει, μετά την αφαίρεση της οφειλόμενης εισφοράς σε γη (δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί το σχέδιο πόλης), χαρακτηρίζεται ζώνη προστασίας προκειμένου να λειτουργήσει ως αυτοτελής χώρος για την ανάδειξη του βιομηχανικού συγκροτήματος.
Εδώ καθορίζεται και ένα πλήθος χρήσεων. Επιτρέπονται ξενώνες, ξενοδοχεία και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις, εμπορικά καταστήματα, γραφεία, τράπεζες, ασφάλειες, κοινωφελείς οργανισμοί, διοίκηση, εστιατόρια, αναψυκτήρια, κέντρα διασκέδασης - αναψυχής, χώροι συνάθροισης κοινού (συμπεριλαμβανομένων των συνεδριακών κέντρων), πολιτιστικά κτήρια και εν γένει πολιτιστικές εγκαταστάσεις, κτήρια εκπαίδευσης, εγκαταστάσεις εμπορικών εκθέσεων. Για τη λειτουργία του κτηριακού συγκροτήματος και την εγκατάσταση των νέων χρήσεων απαιτείται υπουργική απόφαση.
Οι περιορισμοί
Ο γενικός κανόνας των ειδικών όρων και περιορισμών που συνοδεύει τις αποφάσεις για τα μεμονωμένα κτήρια προβλέπει τα εξής: "Ως διατηρητέα χαρακτηρίζονται τα αρχικά εκάστοτε κτήρια, καθώς και οι εναρμονιζόμενες με αυτά μεταγενέστερες πρoσθήκες, όχι όμως και τα πάσης φύσεως καθ' ύψος ή κατ' επέκταση υπάρχοντα προσκτίσματα που τα αλλοιώνουν. Ο καθορισμός των προσκτισμάτων που αλλοιώνουν αρχικά κτήρια πραγματοποιείται από την Επιτροπή Πoλεoδoμικoύ και Αρχιτεκτovικoύ Ελέγχoυ (ΕΠΑΕ). Στα χαρακτηριζόμενα ως διατηρητέα κτήρια απαγορεύεται κάθε αφαίρεση, αλλοίωση ή καταστροφή τόσο των επί μέρους αρχιτεκτονικών ή καλλιτεχνικών και διακοσμητικών στοιχείων τους όσο και των κτηρίων συνολικά, πλην των προσκτισμάτων ή των στοιχείων των κτηρίων, για τα οποία η ΕΠΑΕ έχει γνωμοδοτήσει για την αφαίρεσή τους. Επιτρέπεται η επισκευή, ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, η ενίσχυση στον φέροντα οργανισμό, καθώς και επεμβάσεις για λόγους λειτουργικούς στα χαρακτηριζόμενα ως διατηρητέα κτήρια, εφόσον δεν αλλοιώνεται ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας τους και δεν θίγονται τα διατηρητέα στοιχεία τους. Δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση φωτεινών ή μη επιγραφών και διαφημίσεων στα χαρακτηριζόμενα ως διατηρητέα κτήρια. Επιτρέπεται η τοποθέτηση επιγραφών μικρών διαστάσεων που πληροφορούν για τη χρήση των χώρων των κτηρίων. Αιτήσεις για προσθήκη στα διατηρητέα κτήρια αποστέλλονται από την Πολεοδομική Υπηρεσία στην αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με γνώμη της ΕΠΑΕ, για ειδικές ρυθμίσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 (παρ. 2) του ν. 2831/2000 (Α' 140), εφόσον δεν παραβλάπτονται τα διατηρητέα κτήρια και ο χώρος που τα περιβάλλει. Για οποιαδήποτε επέμβαση στο εξωτερικό και εσωτερικό των διατηρητέων κτηρίων, καθώς και για την τοποθέτηση επιγραφών, απαιτείται έγκριση της ΕΠΑΕ".
Επιπλέον αιτήσεις για προσθήκες στα διατηρητέα αποφασίζει το τμήμα Παραδοσιακών Οικισμών του ΥΠΕΚΑ, με γνώμη της ΕΠΑΕ. Έγκριση της Επιτροπής Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου απαιτείται για οποιαδήποτε επέμβαση.(ΑΥΓΗ)